19.02.2012

Caravan – Winter Wine

De Engelse stad Canterbury is niet alleen bekend van de kathedraal en de verhalen van Chaucer (The Canterbury Tales), maar ook als een centrum van de progressieve rockmuziek in de jaren 60 en 70 met bekende namen als Soft Machine, Camel en Mike Oldfield. Voor mij is de Canterbury Sound vooral de groep Caravan. Gestimuleerd door mijn broer Roeland ontwikkelde ik me in de jaren 70 tot een muzikale veelvraat. Eén van zijn ontdekkingen was het album If I Could Do It All Over Again I’d Do It All Over You (1970) en daar raakte ik al snel aan verslaafd. Wat een meeslepende muziek! Lekker ritmisch, goede zang en fascinerende improvisaties op orgel, die me stimuleerden om ook zelf te gaan soleren, maar dan op de piano.

De oorsprong van Caravan lag in de band Wilde Flowers (1964-1967). Na het vertrek van Robert Wyatt en Kevin Ayers in 1966, die Soft Machine oprichten, ontstond in 1968 Caravan met Pye Hastings (gitaar/zang), Richard Sinclair (gitaar/bas/zang), zijn neef Dave Sinclair (toetsen) en Richard Coughlan (drums). Hun muziek is een bijzondere combinatie van folk, jazz, psy-chedelica en rock. Geïnspireerd door Tolkien-achtige fantasy en met een pastorale, melodieuze sfeer: dus wat mij betreft pasto-rale rock.

Het lied Winter Wine komt van het album In The Land Of Grey And Pink (1971) en werd gespeeld in het Duitse tv-programma Beatclub (Juni 1971). Het heeft een heerlijke tekst over dromen.

Winter Wine
Winter wine,
are you always flowing,
blowing in my mind?
Like a stream,
this magic waters
move me to a dream.

Of travelling with you, drifting carefree,
dropping downward through fresh grasses,
bubbles merrily as it passes,
never knowing where you’re going.
Carry me with you, carry me with you.

Be conjured up in a midnight dream,
ancient castles dark.
As wandering minstrels play,
tunes of yesterday.
When dragons roamed the land.
Knights in armour cold,
charged on horseback bold.
The maids were saved,
the dragons slain.

Sail scene, sea green,
sailing forward to a new land.
Treasure waits, paradise gates,
for the taking, don’t start waking.
All you need, but take heed,
remember it pays to pay the sandman well.
Make no fuss, for you must, in stardust.  
He puts all the colours in your dreams.

Bells chime, three times.
Naked dancers enter slowly.
Smoky room, scented gloom.
Audience eating, fat men drinking.
Candles burn, a dull red light
illuminates the breasts of four young girls.
Dancing, prancing, provoking.
Dreams are always ending far too soon.

Life’s too short to be sad.
Wishing things you’ll never have.
You’re better off,
not dreaming of the things to come.
Dreams are always ending far too soon.

Sounds of a distant melody.
Once played, lost from memory.
It’s funny how it’s clearer now,
you’re close to me.
We’ll be together all the time.

05.02.2012

Tim O’Brien – Hey Joe

Drie snaarvirtuozen: Tim O’Brien op mandoline, Jerry Douglas op dobro en John Doyle op gitaar (*1) Drie veel-gevraagde sessiemuzikanten op het gebied van folk, country en bluegrass met een spetterende uitvoering van Hey Joe, tijdens Celtic Connections in Glas-gow 2009. Probeer dan maar eens stil te blijven zitten!

Tim O’Brien is een country en bluegrass zanger en muzikant, die allerlei snaarinstrumenten beheerst. Hij heeft twee prachtige albums gemaakt over zijn Ierse roots, The Crossing (1999) en Two Journeys (2001).

Jerry Douglas is een dobro virtuoos die onder andere bij Alison Krauss speelt in haar begeleidingsband Union Station. Hij heeft op meer dan 1600 albums gespeeld, meerdere albums geproduceerd en hij is musical director van de Transatlantic Sessions. (*2)

John Doyle was een aantal jaren gitarist van de succesvolle Ierse groep Solas en heeft daarna allerlei artiesten begeleid zoals de Britse Kate Rusby en de Ierse zangeressen Karan Casey, Cathie Ryan en Heidi Talbot.
 

Het lied Hey Joe werd geschreven door Billy Roberts en is vele malen gecovered ondermeer door The Byrds, Cher, Mathilde Santing (*3), Wilson Pickett en Frank Zappa. Maar iedereen herinnert zich natuurlijk vooral de cover van Jimi Hendrix uit 1966.

NOTEN
*1 De bas wordt bespeeld door Todd Parks.
*2 Meer over de Transatlantic Sessions vind je hier.
*3 Bij Mathilde Santing is het de vrouw die haar man doodschiet in plaats van andersom.

Hey Joe
Deze keer geen tekst. Die wijkt namelijk nogal af van bekendere versies en er is zoveel dat ik niet goed versta dat het weinig zin heeft om die hier neer te zetten. Dus geniet maar lekker van de muziek, die spreekt voor zich!

22.01.2012

Tom Waits – Take Me Home

Soms is de muziek allesbepalend voor de sfeer van een film, en dat geldt zeker voor One From The Heart van Francis Ford Coppola uit 1982. De prachtige muziek van Tom Waits is totaal geïntegreerd in het ontroerende verhaal van twee wanhopige mensen die elkaar vinden maar ook weer kwijt raken.

Je krijgt hier de gelegenheid om een kijkje in de keuken te nemen bij het maken van de filmmuziek, met Tom Waits zelf als verteller. Je ziet beelden van de repetities en inten-sieve gesprekken tussen de regisseur, componist en zangeres. (*1)

Veel van de muziek is instrumentaal, maar er zijn ook een paar prachtige liederen bij, zoals Broken Bicycles en I Beg Your Pardon, die gezongen worden door Tom Waits en Crystal Gayle. Het lied Take Me Home wordt in de film door haar gezongen, maar hier zie je hem zelf in een opname voor de Franse televisie.

NOTEN
*1 Hier het tweede deel.

Take Me Home
Take me home
you silly girl,
put your arms around me.
Take me home
you silly girl,
all the world’s not round without you.

I’m so sorry that I broke your heart.
Please don’t leave my side.
Take me home
you silly girl,
cause I’m still in love with you.

Tags:
08.01.2012

Pedro & Cesar Camargo Mariano – Caminhos Cruzados en Maria Rita – Veja Bem

In de Braziliaanse muziek kom je regelmatig allerlei dwarsver-banden tegen van relaties, huwelijken en de kinderen die er uit voorkomen en die vaak in de voetsporen van hun ouders treden. Muzikale genen, opge-voed worden in een muzikale omgeving en een veelvoud aan muzikale contacten en mogelijk-heden om hen heen, zullen daar-bij ongetwijfeld een rol spelen. (*1)

Cesar Camargo Mariano (1943) is pianist, arrangeur en componist, die met alle grote namen uit het land heeft gewerkt. Zijn vader was muziekdocent en hij speelde al vanaf zijn 14e jazzconcerten. Muziek zit in zijn genen en die geeft hij ook door aan zijn kinderen. De bekendste twee zijn Pedro Mariano (1975) en Maria Rita (1977) (*2), uit zijn huwelijk met de beroemde zangeres Elis Regina (1945-1982). (*3)

In 2003 maakten vader en zoon het prachtige album Piano & Voz. Het lied dat ik heb uitgekozen is Caminhos Cruzados, geschreven door Antonio Carlos Jobim (1927-1994) (*4) en Dolores Duran (1930-1959).

Het lied van de dochter is Veja Bem van het album Maria Rita uit 2004.           Het werd geschreven door Marcelo Camelo (1978) componist, zanger, gitarist en dichter, die speelde bij Los Hermanos.

NOTEN
*1 Zo is de bekende zangeres Bebel Gilberto (1966) de dochter van zangeres Miucha (1937) en gitarist/zanger Joao Gilberto (1931). Joao Gilberto is de vader van de bossa nova en werd in 1955 door zijn eigen vader in een psychiatrische inrichting geplaatst, omdat die van streek was geraakt door zijn zoon’s weigering om “normaal” werk te doen en vanwege zijn bizarre manier van zingen. Joao staarde uit het raam en zei “Kijk naar de wind die de bomen onthaard.” En de psychiater antwoordde: “Maar bomen hebben geen haren!” Waarop Joao repliceerde “En er zijn ook mensen die geen poezie hebben.”  Een week later was hij weer vrij man en werkte hij verder met Antonio Carlos Jobim aan zijn nieuwe muziekstijl, die hij in 1957 aan de wereld introduceer-de. Miucha (eigenlijk Heloisa Maria Buarque de Hollanda) op haar beurt is de zus van de bekende zanger en componist Chico Buarque (1944) en had nog twee zussen die ook zongen.

*2 Haar artiestennaam Rita komt van Rita Lee (1947), een familievriendin, rock zangeres, componiste en oprichter van de band Os Mutantes. Zij maakte in 2002 een interessant Beatles cover album Bossa’n Beatles.

                  *3 Cesar’s eerste huwelijk was met zangeres Marisa Gata Mansa (1933-2003), die eerst vooral actief was als jazz-zangeres en crooner maar via collega zangeres en com-poniste Dolores Duran en een liefdesrelatie met Joao Gilberto in de bossa nova belandde. De zoon van Cesar en Marisa, Marcelo Mariano (1967), is nu een bekende basgitarist, die ondermeer speelt met DianneReeves en Deodato. Uit het huidige huwelijk van Cesar is er dan tenslotte nog dochter Luisa Camargo Mariano (1986), die ook weer zingt.

*4 Ook Jobim heeft weer muzikale kinderen die in zijn voetsporen treden. Het zijn Paulo (1950), die ook architect is, en diens zoon Daniel (1973). Hier zie je ze samen optreden.

Caminhos Cruzados
Quando um coração,
que está cansado de sofrer.
Encontra um coração,
também cansado de sofrer.
É tempo de se pensar.
Que o amor,
pode de repente chegar.

Quando existe alguém,
que tem saudade de alguém.
E este outro alguém não entender.
Deixa este novo amor chegar.
Mesmo que depois.
Seja imprescindível chorar.

Que tolo fui eu,
que em vão tentei raciocinar.
Nas coisas do amor,
que ninguém pode explicar.
Vem nós dois vamos tentar.
Só um novo amor,
pode a saudade apagar.

Veja Bem
Veja bem, meu bem.
Sinto te informar.
Que arranjei alguém.
Prá me confortar.
Este alguém está,
quando você sai.
Eu só posso crer,
pois sem ter você,
nestes braços tais.

Veja bem, amor.
Onde está você?
Somos no papel.
Mas não no viver.
Viajar sem mim,
me deixar assim.
Tive que arranjar,
alguém prá passar,
os dias ruins.

Enquanto isso,
navegando eu vou sem paz.
Sem ter um porto,
quase morto, sem um cais.
E eu nunca vou,
te esquecer, amor.
Mas a solidão,
deixa o coração,
neste leva-e-trás.

Veja bem além.
Destes fatos vis.
Saiba: traições.
São bem mais sutis.
Se eu te troquei,
não foi por maldade.
Amor, veja bem,
arranjei alguém,
chamado saudade
Amor, veja bem,
arranjei alguém,
chamado saudade.

26.12.2011

Beste Songs van 2011

De beste songs die ik in 2011 voor het eerst heb gehoord, kwamen van heinde en verre en daarom heb ik ze ingedeeld naar land, plaats of streek van herkomst. Ik ben dit jaar verrast door veel (voor mij) onbekende artiesten die op mijn muzikale pad kwamen. Ze zingen vooral kleine liederen, waarin het verhaal en de emotie centraal staan.

Australië
Lior – Safety Of Distance (2008).
Lior – They Don’t Know What’s Going On (2010)
Lior – This Old Love (2006): een verhalenverteller van Oriëntaalse achtergrond met zeer duidelijke Beatles (Paul McCartney) invloeden. 

België/Frankrijk
Jacques Brel & Simone Langlois – Sur La Place (1957): sommige oudjes blijven fris.

Colombia
Marta Gomez – Cielito Lindo (2005): haar mooie stem komt goed tot zijn recht in dit kleine lied met alleen een gitaar.

Denemarken
Murder – Picker Of Cotton (2010)
Murder – Providence (2010)
Murder – Subrosa (2010): drie prachtige liederen van een bijzonder tweetal, waarvan de leadzanger soms klinkt als Ian Anderson van Jethro Tull en vooral de bijzondere vocale harmonieën en muzikale arrange-menten me blijven verrassen.

Drente
Daniel Lohues – As de liefde mar blef winnen (2008): nu al een klassieker.
Daniel Lohues – Morgen wordt het beter toch, of niet? (2008): dit jaar alles van Lohues beluisterd en deze twee ballades uitgekozen uit veel meer mooie liederen.

Engeland
Paul Carrack – It Ain’t Over (2010): de oud-zanger van Mike & The Mechanics covered zichzelf met behulp van een bigband.
Rumer – Thankful (2010): terug naar eind jaren 60 met een heerlijk zondagochtend lied over dankbaarheid voor het leven.

Houston, USA
Robert Ellis – Bamboo (2011)
Robert Ellis – Cemetery (2011)
Robert EllisFriends Like Those (2011): deze jonge (22) Texaan roept de sfeer op van de vele onbekende singer-songwriters (Michael Murphey, Orville Stoeber, e.a.) van begin jaren 70, die ik toen veel draaide. Intense verhalenvertellers. Prachtig!

Nederland
Lotte van Dijck – De regen (2010)
Lotte van Dijck – Glas (2010): fijn dat deze talentvolle zangeres in haar moerstaal is gaan zingen.

New York, USA & Australië
Barbra Streisand & Barry Gibb – Above The Law (2005): totaal verrast dat ik hier graag naar luister, maar ik blijf het mooi vinden steeds als ik het weer draai.

Nieuw Zeeland
Brooke Fraser – Jack Kerouac (2010): lekker ritmisch uptempo lied.
Brooke Frase & Aqualung – Who Are We Fooling? (2010): over een huwelijk in zwaar weer dat overleeft door de band tussen de geliefden.  

Noorwegen
Alexander Rybak – 13 Horses (2009): prachtig lied over 13 paarden die moeten zwemmen voor hun leven in zee. Hoorde ik vlak na de vreselijke moordpartij op het eiland in Noorwegen en raakt me nog steeds heel diep.
Maria Mena & Mads Langer – Habits (2011): duet over twee mensen die moeite hebben zich te binden.

Philadelphia, USA
Amos Lee – Hello Again (2011): met de Mexicaanse klanken van de muzikanten van Calexico.

Seattle, USA
Fleet Foxes – Blue Spotted Tail (2011): lead zanger Robin Pecknold doet denken aan Graham Nash, in een lied dat lijkt geschreven door een vroege Paul Simon.

Verenigde Naties
Pink Martini – We Three Kings (2010): lekker uptempo drie koningenlied.

Wales
Jeb Loy Nichols Probably Never Stop (2009): van origine Amerikaanse singer/songwriter die zeer originele muziek maakt en hier niet kan stoppen met huilen.

Zuid Afrika
Herman van den Berg – De stad sluimer in (2011): Jacques Brel op z’n Afrikaans met prachtige orkestrale arrangementen.

Friends Like Those
It was the first week of June.
And I already knew for a while
that she’d be going,
as soon as the summer began.
But it didn’t set in.
Till you were on that plane,
I felt like I was losing,
one of my very best friends.

Sometimes we got to leave.
We’ve got to find the things,
that we’re seeking,
all the things we’re needing
Things that you leave behind,
often will cross your mind.
But you won’t forget them,
you won’t ever forget them.

Cause friends like those,
never really go,
they never really say goodbye.
And you and me are always,
gonna be best friends until we die.
Until we die. Until we die.

Oh some of my best friends,
they already have children.
They got lives with women,
women I have never met.
Their kids they probably wouldn’t,
know me from chocolate pudding.
But I guess it’s just the same.
I don’t think it changes a thing.

Cause friends like those,
never really go,
they never really say goodbye.
And you and me are always,
gonna be best friends even after we die.

After we die we turn to dust,
and there ain’t no one around
that remembers us.
After we die and our bodies grow cold,
and there ain’t no one around
that knows a thing,
about the songs we wrote,
the words you spoke,
and that joke you told me.

When it’s all said and done,
I bet you’ll had a lot of fun.
And just because we ain’t together again,
well that don’t mean your not my friend.
No it don’t mean your not my friend.
Yeh you will always be my friend.

11.12.2011

India Arie – Secret Of Life (James Taylor cover)

Er zijn veel gitaristen fan van James Taylor om zijn weergaloze gitaarspel. Veel song-writers prijzen hem om zijn prachtige liederen en veel zangers en zangeressen om zijn prachtige stem die je raakt.

Tijdens een Tribute To James Taylor in November 2006 traden ondermeer op Alison Krauss, Bonnie Raitt, Bruce Springsteen, Carole King, David Crosby, The Dixie Chicks, Dr John, Jackson Browne,  Sheryl Crow, Sting en Taj Mahal. Maar de mooiste cover werd gezongen door India Arie met haar versie van Secret Of Life. Zij is een groot fan van de meester.

Secret Of Life
The secret of life
is enjoying the passage of time.
Any fool can do it.  
There ain’t nothing to it.
Nobody knows how we got to
the top of the hill.
But since we’re on our way down.  
We might as well enjoy the ride.

The secret of love
is in opening up your heart.
It’s okay to feel afraid.  
But don’t let it stand in your way.
Everyone knows
that love is the only way.
And since we’re only here for a while,
we might as well show some style.
Give us a smile.

Isn’t it a lovely ride.
Sliding down and gliding down.
Try not to try too hard.
It’s just a lovely ride.

Now the thing about time
is that time isn’t really real.
It’s all your point of view.
How does it feel to you?
Einstein said that he
could never understand it all.
Planets spinning through space.
The smile upon your face.
Welcome to the human race.

Isn’t that a lovely ride.
Sliding down and gliding down.
Try not to try too hard.
It’s just a lovely ride.

Isn’t that a lovely ride.
See me sliding down and gliding down.
Try not to try too hard.
It’s just a lovely ride.

Now the secret of life is
enjoying the passage of time.

27.11.2011

New Grass Revival – Revival

Bluegrass en reggae, het lijkt een onmogelijke combinatie. Maar niet voor New Grass Revival, een groep die de bluegrass wereld op stelten zette van 1972 tot 1989. De leden van de groep hadden lang haar, droegen kleren waar ze zin in hadden en speelden muziek die ze zelf leuk vonden, zoals rock, blues en zelfs reggae en jazz, maar dan in een bluegrass-jasje. Zaken die zeer ongebruikelijk waren in de nogal traditionele bluegrass wereld. Kijk maar naar de brave borsten in de zaal: die weten niet wat hen overkomt.

De groep bestond uit vier topmuzikanten: Sam Bush (lead vocal & mandoline), John Cowan (bas), Bela Fleck (banjo) en Pat Flynn (gitaar). Het nummer Revival is geschreven door Pete Rowan en komt van het album New Grass Revival uit 1986.

Revival
I’m tired of hearing about
how my life is all wrong.
Oh yeah!
If I am going to take this feeling,
and I am gonna put it in this song.
Right now!
Ain’t no doubt about it,
I am gonna sing and shout about it now.

Cause we gonna have a revival.
Gonna have a revival.
Everbody do the revival.
Yeh we gonna have a revival.
Revival. Oh yeah!

I’m tired of hearing about
how my world is all wrong.
Oh yeah!
If I am going to take this feeling,
and I am gonna put it in this song.
Right now!
Ain’t no doubt about it
I am gonna sing and shout about it now.

Cause we gonna have a revival.
Gonna have a revival.
Everbody do the revival.
Yeh we gonna have a revival.
Revival. Oh yeah!

I’m tired of hearing about
how my love is all wrong.
If I am going to take this feeling,
and I am gonna put it in this song.
Right now!
Ain’t no doubt about it,
I am gonna sing and shout about it now.

Cause we gonna have a revival.
Gonna have a revival.
Everbody do the revival.
Yeh we gonna have a revival.
Revival. Oh yeah!

13.11.2011

Mary Black – Farewell, Farewell

Eén van de mooiste Ierse stemmen is in het bezit van Mary Black. Laat je ontroeren door haar prachtige Farewell, Farewell,       een lied dat werd geschreven door Richard Thompson van en voor Fairport Convention. Het optreden is onderdeel van de Trans-atlantic Sessions (*1) van 1995/1996 en de muzikanten zijn: Declan Sinnott (gitaar), Aly Bain & Jay Ungar (viool), Molly Mason (bas) Jerry Douglas (slide gitaar). Ik draag het lied op aan Jacques & Lenette.

NOTEN
*1 Lees hier meer over de Transatlantic Sessions.

Farewell, Farewell
Farewell, farewell, to you who would hear,
you lonely travellers all.
The cold north wind will blow again,
the winding road does call.

And will you never return,
to see your bruised and beaten sons.
O I would, I would, if welcome I were,
for they loathe me every one.

And will you never cut the cloth,
nor drink the light to be.
And can you never swear a year,
to anyone but he.

No I will never cut the cloth,
nor drink the light to be.
But I’ll swear a year to he who lies,
asleep alongside of me.

Farewell, farewell, to you who would hear,
you lonely travellers all.
The cold north wind will blow again,
the winding road does call.
Farewell, farewell.

30.10.2011

James Taylor – With A Little Help From My Friends (Beatles cover)

James Taylor was een tiener met een groot muzikaal talent, maar vooral ook met erg veel problemen. Hij vluchtte voor zijn (waarschijnlijk erfelijke) depressie in drugs en alcohol. Ten einde raad regelden zijn ouders eind 1967 een reis naar London voor hem en daar gebeurde het ongelofelijke. De demo tape van zijn songs, die hij op advies van een goede vriend had gestuurd naar de artiestenmanager van Apple, werd zowaar positief ontvangen door Paul McCartney himself. En zo mocht een totaal onbekende, 20-jarige singer/ songwriter uit Massachusetts (USA), zijn eerste album opnemen in de studio van zijn favoriete band The Beatles, tussen de opnames door van hun nieuwe plaat The White Album.

In zijn lied Carolina On My Mind zingt James over “a holy host of others standing around me”. Des te knapper is het dat hij in staat was tussen deze heiligen, zijn eigen stijl te behouden, zoals hij meesterlijk laat horen in zijn cover van zijn favoriete Beatle-lied With A Little Help From My Friends, dat hij laat klinken als een James Taylor lied. De opnames voor deze uitvoering komen uit 1970, van een concert voor de BBC (James Taylor Sings James Taylor), wederom in London. (*1)

NOTEN
*1 Bekijk het hele BBC concert hier. De nummers die James speelt zijn: With A Little Help From My Friends – Fire And Rain – Rainy Day Man – Steamroller – Green-sleeves – Highway Song – Carolina In My Mind – Long Ago And Far Away – Sweet Baby James – Riding On A Railroad – You Can Close Your Eyes. James was in het najaar van 1970 weer in London, nu samen met Joni Mitchell. Ze traden ondermeer  op in de Royal Albert Hall. De opnames van haar concert voor de BBC kun je hier bekijken, en is zeer de moeite waard, ook door een aantal onvoltooide versies van nummers die later heel bekend werden.

With A Little Help From My Friends
Now what would you do if I sang out of tune?
Would you stand up and walk out on me?
Lend me your ears and I’ll sing you a song,
Lord I’ll try not to sing out of key.

I get by with a little help from my friends.
Gonna try with the help from my friends.
I get high with the help from my good friends.

What do you do when your love is away?
Does it worry you to be on your one?
How do you feel towards the end of a day?
Are you sad because you’re on your own?

No, I get by with a little help from my friends.
Gonna try with the help from my friends.
I get high with the help from my friends.

Do you need anybody?
Well I must say that I do
need me someone to love.
Could it be anybody?
Wow Lord I just need me
someone to love.
Someone to love.

Do you believe in a love at first sight?
Yes, I’m certain that it happens all the time.
What do you see when you turn out the light?
I can’t tell you but it sure enough must be mine.

Lord I get by with a little help from my friends.
I get high with the help from my friends.
I just may die with a little help from my friends.
I get by with a little help from my friends.
The help from my friends.
Come along now won’t you help me my friends.

16.10.2011

Kasey Chambers & Shane Nicholson – Can’t Get You Out Of My Head

Je hebt het ongetwijfeld ook wel eens gehad. Een lied dat maar in je hoofd blijft zitten. En dat terwijl het vaak nogal onbenullig is en zeker niet bij je favorieten hoort. Ik had dat afgelopen jaar bijvoorbeeld met Wat een nacht van Nick & Simon en Cold Hearted van de Zac Brown Band. Allebei liederen met een heel sterk en simpel refrein dat ik zo kon mee-zingen. En dat dus prompt in mijn hoofd bleef hangen.

Zo’n lied wordt een oorworm genoemd (*1), terwijl een kort fragment dat blijft hangen aangeduid wordt als een oorwurm. Oliver Sacks noemt het in zijn boek Musicofilia (2007), waar hij een hoofdstuk aan het onderwerp wijdt, een breinworm. Het is immers niet zozeer je oor, maar het brein dat het veroorzaakt. Andere termen die ook wel worden gebruikt zijn cognitieve jeuk en breinjeuk, omdat hoe je ook krabt het maar niet wil verdwijnen.

Het schijnt dat vrijwel iedereen er wel eens last van heeft. Vrouwen meer dan mannen, musici meer dan niet-musici en neurotische mensen vaker dan niet-neurotische mensen. De liedjes hebben gemeen dat ze een simpele muzikale structuur hebben, vaak vol clichés, met daar-naast een sterk herhalingselement, waardoor je ze snel oppikt. Denk aan liederen als de Bolero (Ravel), Billie Jean (Michael Jackson), In The Summertime (Mungo Jerry), Macarena (Los del Rio) en YMCA (Village People). Soms, maar ik herken dat zelf veel minder, hebben ze een onverwacht en onvoorspelbaar element (hook), zoals bij Take Five (Dave Brubeck) en het Pink Panther thema.

Volgens Sacks is het oorwormfenomeen enigszins vergelijkbaar met aanvallen bij epilepsie of Gilles de la Tourette, maar dan veel minder ingrijpend. Het is fragmen-tarisch en snel weer te activeren door een geluid, associatie of verwijzing. Je kent misschien het fenomeen dat je na een dag op een boot het deinen soms nog uren blijft ervaren, ook nadat je weer voet aan wal hebt gezet. Dat is een zintuiglijke effect in je lagere zintuigstelsel als gevolg van overprikkeling. Oorwormen en oorwurmen daarentegen  zijn perceptuele constructies op een veel hoger hersenniveau. Je visuele wereld construeer je vooral zelf, waardoor visuele herinneringen een selectief en persoonlijk karakter hebben. Een muziekstuk daarentegen krijg je geconstrueerd en wel voorgeschoteld, waardoor je herinnering dicht bij het origi-neel ligt. Consequentie is dat muziek in de hersenen gegrift staat en verweer dus nauwelijks mogelijk is.

Wat soms schijnt te helpen om van een oorworm af te komen, is om er een andere melodie tegenover te zetten, alleen is dat dan vaak weer een andere oorworm. Anderen zweren bij completie, het lied helemaal uitzingen of uithoren, omdat het brein de neiging zou hebben om iets af te willen maken en er niet tegen kan als iets incompleet is. Zo gaat het verhaal dat Mozart er niet goed tegen kon als zijn kinderen een lied op de piano niet helemaal uitspeelden. Dan moest hij dat zelf alsnog doen, want anders had hij er de hele dag last van. Andere oplossingen die worden aangegeven zijn het analyseren wat je (emotioneel) verbind met het lied, of (en dat schijnt ook goed te werken) om het aan een ander door te geven.

Dat laatste ga ik vandaag eens uitproberen met Can’t Get You Out Of My Head, de grote hit van Kylie Minogue uit 2001. Het lied wordt hier uitgevoerd door Kasey Chambers & Shane Nicholson en staat op hun prachtige album met country duetten Rattlin’ Bones uit 2008.

Tenslotte ben ik heel benieuwd of jij nog weet bij welke liederen jij een oorworm ervaarde. En geef dat dan vooral aan me door als commentaar!

NOTEN
*1 Hier vindt je een website over de oorworm, met veel voorbeelden.

Can’t Get You Out Of My Head
La la la la la la la la

I just can’t get you out of my head.
Boy your lovin’ is all I think about.
I just can’t get you out of my head.
Boy it’s more than I dare to think about.

La la la la la la la la

I just can’t get you out of my head.
Boy your lovin’ is all I think about.
I just can’t get you out of my head.
Boy it’s more than I dare to think about.

Every night, every day.
Just to be there in your arms.
Won’t you stay, won’t you lay.
Stay forever, and ever and ever and ever.

La la la la la la la la

I just can’t get you out of my head.
Boy your lovin’ is all I think about.
I just can’t get you out of my head.
Boy it’s more than I dare to think about.

There’s a dark secret in me.
Don’t leave me locked in your heart.
Set me free.
Feel the need in me.
Set me free.
Stay forever, and ever and ever and ever.

La la la la la la la la
I just can’t get you out of my head